पुण्यात शिटोले देशमुख समाजाने नव्या आईंच्या जावल विधीवरील आदेशाचा निषेध
पुण्यात शिटोले देशमुख समाजाने नव्या आईंसाठी जावल विधीवरील महाराष्ट्र महिला आयोगाच्या आदेशाचा निषेध केला आहे. या अंतर्गत महिलांच्या ‘जावल’ (डोकं कुंदण्याच्या विधी) प्रक्रियेच्या विरोधातील महिला आयोगाच्या आदेशावर समाजाने आपली भूमिका ठामपणे मांडली आहे.
घटना काय?
पुण्यात शिटोले देशमुख समाजाने महाराष्ट्र महिला आयोगाच्या आदेशाविरुद्ध निदर्शने केली. या समाजाने ‘जावल’ विधीला एक सांस्कृतिक आणि धार्मिक प्रथा म्हणून महत्त्व दिले आहे, तर महिला आयोगाने हे मानवी हक्कांचे उल्लंघन मानले आहे.
कुणाचा सहभाग?
- शिटोले देशमुख समाज
- महाराष्ट्र महिला आयोग
- पुणे महानगरपालिका
- स्थानिक प्रशासन
- महिला आयोगाच्या अध्यक्ष युनिसा शेख
- समाजाचे स्थानिक नेते आणि बौद्धिक मंडळी
अधिकृत निवेदन
महिला आयोगाने म्हटले आहे: “जावल विधी स्त्रियांच्या हक्कांचा उल्लंघन करणारा आहे, म्हणून आम्ही त्याचा विरोध करतो.” तर समाज प्रमुखांनी प्रतिपादन केले की, “हा विधी आमच्या सांस्कृतिक वारशाचा अविभाज्य भाग आहे आणि त्याचा विरोध म्हणजे आमच्या परंपरेवर आक्रमण.”
आकडेवारी व तथ्य
- शिटोले देशमुख समुदाय पुणे, सोलापूर आणि सांगली जिल्ह्यांत मुख्यतः आढळतो.
- या समुदायात नव्या आईंसाठी ‘जावल’ प्रथा केल्या जातात.
- महिला आयोगाच्या अहवालानुसार कमीत कमी १५% महिलांच्या आरोग्यावर या प्रथेमुळे नकारात्मक परिणाम होऊ शकतात.
तात्काळ परिणाम व प्रतिक्रिया
या आदेशामुळे तणाव निर्माण झाला असून, समाजाने शांततेत आपली भूमिका मांडण्याचे आवाहन केले आहे. काही सामाजिक संघटना महिला आयोगाच्या निर्णयाचे समर्थन करत आहेत, तर इतर काही लोक या परंपरेच्या जपणुकीसाठी पुढे येत आहेत. शहरातील नागरिकांचे मत विभागले आहे.
पुढे काय?
महिला आयोगाने सार्वजनिक चर्चा आयोजित करण्याचा निर्णय घेतला असून, स्थानिक प्रशासन आणि समाज यांच्यात संवाद वाढवून सर्वपक्षीय समाधान साधण्याचा प्रयत्न केला जाणार आहे. यानंतर कायदे व संहितेच्या अधीन पुढील निर्णय घेतले जातील.