पुण्यात पवना परिसरात संकटग्रस्त आशियाई कुलव्याची पाहणी; पर्यावरण संरक्षणासाठी दिला नवीन आशा संकेत
पुण्यातील पवना जलसाठा परिसरात संकटग्रस्त आशियाई कुलव्याची (Dhole) पाहणी झाली असून, हा पर्यावरण संरक्षणासाठी एक महत्त्वाचा टप्पा आहे.
घटना काय?
पवना तलावाजवळील जंगलात आशियाई कुलव्याचा एका व्यक्तीचा नविन प्रत्यय नोंदविण्यात आला आहे. ही प्रजाती भारतातील विशेषतः पश्चिम घाटात संकटग्रस्त असल्याने, तिच्या संरक्षणाची गरज अतिशय आवश्यक आहे. मार्च २०२५ मध्ये झालेल्या या पाहणीने या भागातील उपाययोजनांच्या यशाचा प्रत्यय दिला आहे.
कुणांचा सहभाग?
ही तपासणी विभागीय वनविभाग आणि नामांकित पर्यावरण संशोधकांच्या संयुक्त प्रयत्नातून पार पडली आहे. वनविभागाच्या अधिकृत निवेदनानुसार, पश्चिम घाटातील वन्यजीव कॉरिडॉर्सच्या सुधारित कार्यक्षमतेने हा पुनरागमन शक्य झाला आहे.
प्रतिक्रियांचा सूर
पर्यावरण तज्ज्ञ आणि वन्यजीव संरक्षण संस्था यांनी या पाहणीचे स्वागत केले असून, याला पर्यावरणीय संतुलनाची पुनर्स्थापनेची खूषखबर म्हणून पाहिले आहे. पुणे जिल्हा प्रशासनाने पर्यावरणीय उपाययोजनांची वाढ करण्याचे आश्वासन दिले आहे.
पुष्टीशुद्द आकडे
वेल्डन, रिसर्च फाउंडेशन आणि वन विभागाच्या अहवालानुसार :
- मागील दशकात आशियाई कुलव्याची संख्या जवळपास ३०% ने कमी झाली होती.
- परंतु, पवना आणि आसपासच्या जंगलांमध्ये संरक्षणात्मक उपाययोजनांमुळे पुनरुज्जीवन होण्याची शक्यता वाढली आहे.
तात्काळ परिणाम
या पाहणीमुळे स्थानिक प्रशासन आणि पर्यावरण संरक्षण संघटनांनी खालील कारवाई सुरु केली आहे :
- जंगलतोड प्रतिबंध वाढवणे.
- मानवी हस्तक्षेप कमी करणे.
- शेतकऱ्यां आणि स्थानिक लोकांमध्ये जागरूकता वाढविणे.
पुढे काय?
वन विभागाने पुढील सहा महिन्यांत परिसरातील वन्यजीव कॉरिडॉर्सचे सखोल विश्लेषण सुरू केले असून, नाशिक व पुणे विभागात वन्यजीव संरक्षण व संवर्धनासाठी नवीन धोरणं आखण्याची अपेक्षा आहे.