पश्चिम महाराष्ट्रातील सिंह गणना: आव्हानात्मक आणि अत्यंत गरजेची प्रक्रिया, तज्ज्ञांचे मत
पश्चिम महाराष्ट्रातील सिंहांची संख्या अचूकपणे मोजण्यासाठी राज्याने सिंह गणना मोहिमेची जोरदार सुरुवात केली आहे. पुणे, अहिल्यनगर आणि नाशिक जिल्ह्यांमध्ये सिंहांच्या घटनांमुळे चिंता वाढत असून, या प्रकल्पांतर्गत जलद आणि अचूक गणना करणे गरजेचे आणि आव्हानात्मक ठरले आहे.
घटना काय?
सिंहांच्या टिकाव आणि वाढत्या घटनांना समजून घेण्यासाठी वनविभागाने पश्चिम महाराष्ट्रात सिंह गणना मोहिमेची सुरुवात केली आहे. पुणे, नाशिक आणि अहिल्यनगर जिल्ह्यांत सिंहांची संख्या वाढल्यामुळे तक्रारी व दहशत निर्माण झाली आहे.
कुणाचा सहभाग?
- राज्य वनविभाग
- स्थानिक प्रशासन
- पर्यावरणतज्ज्ञ
- स्थानिक सामाजिक संघटना आणि नागरिक
- विशेष तत्त्वज्ञांची नियुक्ती
कालरेषा / घटनाक्रम
- गेल्या वर्षी पुणे जिल्ह्यात सिंह संबंधित २०हून अधिक घटना नोंदवल्या.
- मार्च २०२४ मध्ये जागतिक पर्यावरण दिनानिमित्त मोहिमेतील वेग वाढवला गेला.
- जूनच्या पहिल्या आठवड्यात नवीन तंत्रज्ञानाचा वापर सुरू करण्यात आला.
अधिकृत निवेदन
राज्य वनविभागाने म्हटले आहे की, सिंहांची अचूक संख्या आणि वावर समजून घेणे अत्यंत आव्हानात्मक आहे, पण ते संरक्षण धोरणासाठी गरजेचे आहे. आधुनिक ट्रॅकिंग उपकरणे व अनुवांशिक विश्लेषण वापरून गणना केली जात आहे.
पुष्टी-शुद्द आकडे
पश्चिम महाराष्ट्रात सध्या अंदाजे १५०-१८० सिंह आहेत, परंतु अचूकता वाढविण्यासाठी संपूर्ण जिल्ह्यातील निरीक्षण आवश्यक आहे. सिंहांशी संबंधित तक्रारी दरवर्षी २५% ने वाढत आहेत.
तात्काळ परिणाम व प्रतिक्रीया
सिंह घटनांमध्ये वाढ झाल्याने स्थानिक शेतकरी आणि नागरिकांमध्ये भीती निर्माण झाली आहे. नाशिकमध्ये विशेष सुरक्षा उपाययोजना राबवण्यात येत आहेत. पर्यावरणतज्ज्ञांनी सिंहांचे वावरण आणि त्यांच्यावर होणाऱ्या दबावावर अधिक लक्ष केंद्रित करण्याची मागणी केली आहे.
पुढची अधिकृत कारवाई
राज्य सरकारने पुढील सहा महिन्यांत सिंह गणनेचा अंतिम अहवाल तयार करण्यासाठी धोरणात्मक कामे ठरवली आहेत. वन आणि ग्रामीण विभागांनी एकत्र काम करून धोका कमी करण्याचा आदेश देण्यात आला आहे.
पुढे काय?
सिंहांच्या सुरक्षिततेसाठी आणि मानव-सिंह संघर्ष कमी करण्यासाठी सरकार सहकार्य वाढवणार आहे. तज्ज्ञांच्या सल्ल्यानुसार स्थानिकांसाठी शिका-आधारित जागरूकता कार्यक्रम राबवण्यावरही विचार केला जात आहे.
About The Author
