निर्वाचन आयोगाने सुरू केली ‘स्पेशियल इंटेन्सिव्ह रिव्हिजन’च्या तिसऱ्या टप्प्याची प्रक्रिया
निवडणूक आयोगाने भारतातील बहुतेक राज्यांमध्ये लोकसभा व विधानसभेच्या निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर ‘स्पेशियल इंटेन्सिव्ह रिव्हिजन’च्या तिसऱ्या टप्प्याची प्रक्रिया सुरू केली आहे. या टप्प्यात मतदार यादीतील अचूकता वाढवण्यावर विशेष भर देण्यात येणार आहे.
घटना काय?
भारतीय निवडणूक आयोगाने राष्ट्रीय व स्थानिक निवडणुकांच्या तयारीसाठी महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. पात्र मतदारांची नोंदणी व अद्ययावत माहिती संकलित करण्यासाठी तिसरा टप्पा राबवण्याचा निर्णय जाहीर केला आहे. ही रिव्हिजन प्रक्रिया देशभर अनेक भागांत 30 जून 2026 पर्यंत पूर्ण करण्याचे उद्दिष्ट आहे.
कुणाचा सहभाग?
या रिव्हिजन प्रक्रियेमध्ये खालील घटक सहभागी आहेत:
- निवडणूक आयोग
- राज्य सरकारांचे निवडणूक विभाग
- नागरिक
- विविध सामाजिक संघटना
आयोगाने मतदार यादीतील अपूर्णांक व चुका ओळखण्यासाठी विविध इलेक्ट्रॉनिक व ऑनलाईन साधने वापरण्याचे आदेश दिले आहेत.
अधिकृत निवेदन/प्रेस नोट
निवडणूक आयोगाच्या अधिकृत निवेदनात पुढीलप्रमाणे म्हटले आहे:
“स्पेशियल इंटेन्सिव्ह रिव्हिजनच्या तिसऱ्या टप्प्याद्वारे मतदार यादीतील त्रुटी दूर केल्या जातील व नवीन मतदारांची नोंदणी सुनिश्चित केली जाईल. या योजनेंतर्गत विशेष जनजागृती मोहिमा राबवून नागरिकांना मतदान प्रक्रियेतील महत्त्व पटवून दिले जाईल.”
पुष्टी-शुद्द आकडे
सध्या देशात सुमारे 92 कोटी नोंदणीकृत मतदार आहेत. सुधारणा प्रक्रियेनंतर निष्प्रभावी नोंदी काढून टाकल्या जातील आणि मतदारांची संख्या अंदाजे 5 टक्क्यांनी वाढण्याची शक्यता आहे.
तात्काळ परिणाम व प्रतिक्रीया
सरकारकडून या निर्णयाचे स्वागत होत असून, निवडणूक प्रक्रियेतील पारदर्शकता वाढेल अशी अपेक्षा आहे. विरोधकांनी देखील मतदार संरक्षणासाठी ही पावले आवश्यक असल्याचे मत व्यक्त केले आहे. तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की या सुधारणा लोकशाही व्यवस्थेत विश्वास वाढवतील.
पुढे काय?
या तिसऱ्या टप्प्याच्या रिव्हिजननंतर निवडणूक आयोग पुढील महिन्यात निकालांचे संकलन करेल. त्यानंतर पुढील निवडणूकांची तारीख व प्रक्रियेची अधिकृत माहिती देण्यात येईल.
अधिक बातम्यांसाठी वाचत राहा Maratha Press.