महाराष्ट्रातील लोनर तलावाचा पातळा २० फूटांनी वाढला; नागपूर उच्च न्यायालयाने घेतला गंभीर निर्णय
महाराष्ट्रातील बुलढाणा जिल्ह्यातील जागतिक प्रसिद्ध लोनर तलावाचा पाण्याचा स्तर सुमारे २० फूटांनी वाढल्याची गंभीर माहिती प्राप्त झाली आहे. हा तलाव एका उल्कापिंडाच्या धडक्यामुळे तयार झालेला आहे आणि पर्यावरणीय तसेच भौगोलिक दृष्ट्या अत्यंत महत्वाचा आहे. या वाढत्या पाण्यामुळे परिसरातील नागरिकांना तसेच पर्यावरणाला धोका संभवतो, म्हणून नागपूर खंडपीठाने संबंधित पक्षांसकट एक सार्वजनिक हित याचिका (PIL) नोंदवण्याचे निर्देश जारी केले आहेत.
घटना काय?
सर्वप्रथम, लोनर तलावाच्या पातळ्याच्या वाढीव नोंदी गेल्या महिन्यांपासून सुरू होत्या. स्थानिक लोकशाही संस्था आणि पर्यावरणीय तज्ज्ञांनी यावर संशोधन सुरू केले असता, तलावाच्या पाण्याचा स्तर २० फूटांनी वाढल्याचे सामने आले. वाढत्या पाण्यामुळे जवळच्या गावांमध्ये पाणीभरतीचा धोका निर्माण झाला असून, कृषी क्षेत्र आणि रहिवाशी परिसर प्रभावित होण्याची शक्यता आहे.
कुणाचा सहभाग?
नागपूर खंडपीठाने सदर प्रकरणाचा सखोल अभ्यास सुरू केला आहे. बुलढाणा जिल्हा प्रशासन, पर्यावरण विभाग, जलसंपदा मंत्रालय, तसेच स्थानिक गावपंचायतीचे प्रतिनिधी या प्रकरणात सहभागी आहेत. न्यायालयाने तज्ज्ञ समिती गठित करून लवकरात लवकर हे संकट कमी करण्याचे आदेश दिले आहेत.
प्रतिक्रियांचा सूर
सरकारकडून दिलेल्या अधिकृत निवेदनात, “लोनर तलावाचा पाण्याचा पातळा वाढतोय, याचा गंभीर विचार केला जात आहे. सर्व संबंधित घटकांना आवश्यक ती उपाययोजना करण्यासाठी आदेश देण्यात आले आहेत,” असे नमूद आहे. विरोधी पक्षांनी यावर मोदी प्रशासनाला विचारणा केली असून पर्यावरणीय धोरणांवर पुनर्विचार करण्याची मागणी केली आहे. तज्ञांचा असा मत आहे की, जलस्रोतांच्या सतत मॉनिटरिंग आणि प्रभावी नियोजनाशिवाय अशा परिस्थिती टाळता येणार नाही.
पुढे काय?
नागपूर उच्च न्यायालयाने जलस्तर कमी करण्यासाठी सुरू असलेल्या प्रयत्नांचे बारकाईने परीक्षण करण्यासाठी पुढील दोन आठवड्यांत अहवाल सादर करण्याचे आदेश दिले आहेत. बुलढाणा जिल्हा प्रशासनाने जल निकासीसाठी तातडीने तंत्रज्ञान वापरून काम करणे आवश्यक आहे. याशिवाय, स्थानिक लोकसंख्येला पाणीभरतीच्या धोका आणि सुरक्षेबाबत जागरूकता वाढविणे हे देखील पुढील टप्पा ठरणार आहे.
अधिक बातम्यांसाठी वाचत राहा Maratha Press.