महाराष्ट्रात आता दुकाने २४ तास ७ दिवस खुली ठेवण्यास परवानगी; पण एक मोठा फरक
महाराष्ट्र शासनाने २०१७ च्या ‘महाराष्ट्र वाणिज्य संचालन अधिनियम’ अंतर्गत राज्यातील बहुतेक दुकाने आता २४ तास सात दिवस चालू ठेवण्यास परवानगी दिली आहे. तथापि, या नियमांत दारू विक्री करण्याच्या दुकाने आणि हुक्का व्यवसायाला वगळण्यात आले आहे. यामुळे व्यापाऱ्यांना त्यांच्या वेळापत्रकानुसार काम करता येईल आणि ग्राहकांना रात्रंदिन विविध वस्तू व सेवा उपलब्ध होतील.
घटना काय?
महाराष्ट्रात बहुतेक दुकाने २४ तास सात दिवस काम करू शकतील, परंतु दारू विक्री आणि हुक्का व्यवसायाला या नव्या नियमांतून वगळण्यात आले आहे. हे निर्णय मुख्यत्वे २०१७ च्या कायद्याच्या आधारे घेण्यात आले आहेत.
कुणाचा सहभाग?
या निर्णयामध्ये प्रमुख भूमिका महाराष्ट्राचे उद्योग विभाग यांनी बजावली आहे. तसेच दुकानदार आणि कामगार संघटनांनी कामगारांच्या हक्क व संरक्षणावर योग्य मार्गदर्शन केले आहे. सरकारच्या अधिकृत निवेदनात कामगारांना आठवड्यात किमान एक दिवस सुट्टी अनिवार्य असल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे.
पुष्टी-शुद्द आकडे
- महाराष्ट्रात सुमारे ४५ लाख व्यावसायिक संस्था आहेत.
- यापैकी अंदाजे ८० टक्के दुकाने या नव्या परवानग्याचा लाभ घेणार.
- कामगार सुरक्षिततेसाठी २४ तासांचा आठवड्याचा विरंगुळा निश्चित करण्यात आला आहे.
तात्काळ परिणाम व प्रतिक्रीया
या निर्णयामुळे मुख्यतः मोठ्या शहरांमध्ये रात्रंदिन काम करणाऱ्या ग्राहकांसाठी सुविधा वाढण्याची शक्यता आहे. व्यापारी वर्गाने निर्णयाचे स्वागत केले आहे, पण विरोधकांनी कर्मचार्यांच्या आरोग्य आणि सुरक्षेच्या मुद्दय़ावर अधिक काळजी घेण्याची मागणी केली आहे. तज्ञांनीही कामगारांसाठी योग्य नियमांचे पालन करण्याची गरज अधोरेखित केली आहे.
पुढे काय?
- सरकार नियमांचे अंमलबजावणी कशी होते, याचे मूल्यांकन करेल.
- कामगारांवर होणाऱ्या परिणामांचे परीक्षण केले जाईल.
- नियमांचे उल्लंघन टाळण्यासाठी कठोर कारवाईचा आदेश दिला जाईल.
- तीन महिन्यांच्या आत पुनरावलोकन समिती स्थापन केली जाईल.
या सुधारित नियमांमुळे व्यापाऱ्यांना आणि ग्राहकांना फायदे होतील, तसेच कामगारांच्या सुरक्षेवरही विशेष लक्ष दिले जाणार आहे.