महाराष्ट्रात द्राक्ष, केळी आणि भाजीपाला निर्मितीवर थंडीचा आघात; उत्पादनात मोठी घट
महाराष्ट्रातील नोव्हेंबर महिन्यात सिंगल-डिजिट तापमान (८ ते १० अंश सेल्सिअस) आल्यामुळे द्राक्ष, केळी आणि भाजीपाल्याच्या उत्पादनावर मोठा आघात झाला आहे. पुणे आणि शेजारील भागातील ही थंडी विषम परिस्थितीने पिकांची उत्पादकता कमी केली आहे.
घटना आणि परिणाम
थंडीची अनपेक्षित वाढ द्राक्षांच्या फळीवरील फळे तसेच केळी व भाजीपाल्याच्या लागवडीत २५ ते ३० टक्के द्राक्ष व २० टक्के केळीच्या उत्पादनावर घट केली आहे. काही भागांमध्ये भाजीपाल्यांचे नुकसानही मोठ्या प्रमाणात झाले आहे.
कुणाचा सहभाग?
- राज्य शासनाच्या कृषि विभागाने हवामानाचा अभ्यास चालू ठेवला आहे.
- स्थानिक कृषी संशोधन संस्था आणि शेतकरी संघटना उत्पादन घटविषयी माहिती संकलित करत आहेत.
- सरकार विविध मदत योजना सुरु करून शेतकऱ्यांसाठी वेगाने उपाययोजना करत आहे.
प्रशासनाचा अहवाल आणि उपाय योजना
कृषि विभागाच्या अधिकृत अहवालानुसार:
- द्राक्ष उत्पादनात २५-३०% घट होण्याची शक्यता आहे.
- केळी उत्पादन २०% कमी झाल्याचे संकेत आहेत.
- भाजीपाल्यांच्या काही प्रकारांचे नुकसान झाले आहे.
सरकारने नुकसान भरपाई योजनेतील काम जलदगतीने पार पाडण्याचा आश्वास दिला आहे आणि थंडीपासून संरक्षणासाठी तंत्रज्ञानाचा वापर वाढवण्यावर भर देत आहे.
शासनाचा प्रतिसाद
- कृषि मंत्री यांनी पत्रकार परिषदेत शेतकऱ्यांना पुरेसा साथ देण्याचे सांगितले.
- हवामान बदलाच्या दुष्परिणामांवर नियंत्रण करण्यासाठी आधुनिक उपाय योजले जातील.
समाज व विरोधकांची प्रतिक्रिया
विरोधक पक्षांनी शेतकऱ्यांच्या गरजांकडे लक्ष देण्यासाठी सरकारकडून त्वरित उपाययोजना अपेक्षित असल्याचे म्हटले आहे. तसेच पर्यावरण तज्ज्ञांनी दीर्घकालीन धोरणांची गरज अधोरेखित केली आहे.
पुढील नियोजन
शासनाने येत्या आठवड्यात उत्पादन प्रभावित शेतकरी व कृषि तज्ञांच्या भेटी घेऊन थंडीच्या परिणामांचे तपशीलवार मूल्यमापन करण्याचे ठरवले आहे. तसेच हवामान अंदाज व उत्पादनावर वेळोवेळी माहिती देणे सुरू ठेवण्याचे आश्वासन दिले आहे.
शेतकरी कल्याण आणि उत्पादन सुरक्षेसाठी सरकारकडून तत्पर उपाययोजना सुरु आहेत.