पुण्याच्या IITM ने विकसित केला AI-आधारित मान्सून पूर्वानुमान प्रणाली, शेतकऱ्यांना ४ आठवड्यांचा आधीचा इशारा
पुण्याच्या IITM ने भारतीय हवामान विभाग (IMD) च्या सहकार्याने एक नवीन AI-आधारित मानसून पूर्वानुमान प्रणाली विकसित केली आहे, जिला स्थानिक पातळीवर मानसूनच्या आगमनाचा अंदाज ४ आठवड्यांपर्यंत देण्याची क्षमता आहे.
घटनेची माहिती
या प्रणालीमुळे शेतकऱ्यांना जलद आणि अचूक मानसून अंदाज मिळणार आहे, ज्यामुळे ते पिकांच्या लागवड, पाणी वापर आणि इतर शेतमजुरीचे नियोजन अगदी वेळेवर करू शकतील.
सहभागी संस्था
- भारतीय हवामान विभाग (IMD)
- IITM, पुणे
- कृत्रिम बुद्धिमत्ता तज्ञ
IMD कडून हवामान संबंधित डेटाचे संकलन होते तर IITM कृत्रिम बुद्धिमत्ता तंत्रज्ञानाचा वापर करून विश्लेषण करते.
अधिकृत निवेदन
IITM च्या अधीक्षकांनी नमूद केले की, मुख्य उद्दिष्ट शेतकऱ्यांना अचूक आणि लवकर सूचना देणे आहे, ज्यामुळे त्यांचे आर्थिक नुकसान कमी होईल आणि उत्पादनात वाढ होईल. IMD नेही प्रणालीच्या सुधारणा सुरू असल्याचे सांगितले आहे.
पुष्टी-शुद्द आकडे
- स्थानिक पातळीवर ८०% पेक्षा जास्त अचूकता
- पूर्वीच्या पद्धतींपेक्षा १५% अधिक कार्यक्षम
- २-४ आठवड्यांपूर्वी पूर्वसूचना
तात्काळ परिणाम आणि प्रतिक्रीया
शेतकरी संघटना, कृषी तज्ज्ञ व स्थानिक सरकारने या प्रणालीला उत्साहाने स्वीकारले आहे. बळीराजांनी याला आर्थिक सुरक्षिततेसाठी महत्त्वपूर्ण ठरवले आहे तर काही विरोधकांनी जलद अंमलबजावणीसाठी इतर पर्याय सुचवले आहेत.
पुढील योजना
- पुढील सहा महिन्यांत प्रदेशभर या तंत्रज्ञानाचा विस्तार
- ग्रामीण भागांत प्रशिक्षण आणि जागरूकता कार्यक्रम
उपसंहार
ही प्रणाली हवामान बदलांसाठी अधिक सशक्त उपाय करण्यास मदत करेल आणि महाराष्ट्र तसेच भारतात कृषी व्यवस्थापनाच्या क्षेत्रात नवी क्रांती घडवेल, अशी आशा व्यक्त केली जात आहे.
About The Author
