Puneतील घनदाट जंगलांतील बळी पडलेला लांडगा झाला झुंडाचा नेतृत्वकर्ता
पुणे जिल्ह्यातील घटत चाललेल्या गवताळ प्रदेशातील एका तीन लेगांच्या भारतीय लांडग्याने १२ सदस्यांच्या झुंडाचा अल्फा (नेतृत्वकर्ता) बनल्याची घटना विशेष लक्षवेधी आहे. या लांडग्याला पोचलेल्या शिकाऱ्याच्या कातडीच्या जाळ्यामुळे झालेल्या जखमांवर मात करत तो झुंडाचा प्रमुख बनला आहे.
घटना काय?
भारतातील लांडग्यांमध्ये कमीच आढळणाऱ्या या विशेष प्राणीने अपघातातून सावरण्याबरोबरच आपल्या झुंडाला एकत्र ठेवण्याची जादू दाखवली आहे. पुणे जिल्ह्यातील घटत चाललेल्या गवताळ प्रदेशात या झुंडाचे अधिपत्य असलेला हा लांडगा जंगलातील बदलत्या परिसंस्थेतही आपले स्थान मजबूत करत आहे.
कुणाचा सहभाग?
या प्रकल्पासाठी स्थानिक वन विभाग, लांडग्यांचे संरक्षण करणाऱ्या सामाजिक संघटना आणि वन्यजीव तज्ज्ञ यांचा सहभाग आहे. वन विभागाने या लांडग्याची नोंद घेत त्याच्या आरोग्याची काळजी घेतली आहे.
प्रतिक्रियांचा सूर
वन्यजीव तज्ज्ञांचे मत आहे की या लांडग्याची कहाणी संरक्षक प्रयत्नांसाठी प्रेरणादायक आहे. स्थानिक नागरिक अनुभवताना म्हणतात की, “
- या लांडग्याने आपल्या झुंडाला जगवून ठेवले आहे, जे बहुतांश वेळा दुर्लक्षित राहणाऱ्या प्राण्यांचा संघर्ष आणि जिवंत राहण्याचा प्रत्यय देतो.”
पुढे काय?
- वन विभागाने या लांडग्याचा अभ्यास पुढील काही महिन्यांसाठी कायम ठेवण्याचा निर्णय घेतला आहे.
- त्याच्या झुंडाच्या स्थितीवर अधिक गहन संशोधन करण्याचा मानस आहे.
- घटत चाललेल्या गवताळ प्रदेशाच्या संवर्धनासाठी नवीन धोरणे आखण्यासाठी योजना आखली गेली आहे.
अशा घटनांमुळे पर्यावरणीय संवर्धन व वन्यजीव संरक्षणाच्या गरजांवर प्रकाश पडत आहे आणि या क्षेत्रात सरकार व सामाजिक संस्थांनी पुढील पावले उचलण्याची मोठी जबाबदारी समोर आली आहे.