महाराष्ट्र बजेट 2024: जुने वाहन स्क्रॅप करा, मिळवा सवलती किंवा भरा दुप्पट हरित कर
महाराष्ट्र सरकारने 2024-25 च्या बजेटमध्ये जुने वाहन स्क्रॅप करणे आणि नवीन पर्यावरणीय वाहन खरेदी करणाऱ्यांसाठी महत्त्वाच्या कर सवलती दिल्या आहेत. जर जुने वाहन स्क्रॅप केले नाही तर जुने वाहन धारकांना हरित कर दुप्पट प्रमाणात भरावा लागेल.
घटना काय?
महाराष्ट्र शासनाने पर्यावरणपूरक वाहतूक प्रोत्साहित करण्यासाठी जुने प्रदूषित वाहन स्क्रॅप करण्यासाठी योजना जाहीर केली आहे. जुने वाहन स्क्रॅप करून नवीन, कमी प्रदूषण करणारी इलेक्ट्रिक किंवा CNG वाहने घेतल्यास किमान 15 टक्के कर सवलत दिली जाईल.
कुणाचा सहभाग?
- महसूल विभागाने या योजन्येची मार्गदर्शक भूमिका बजावली आहे.
- वाहतूक विभाग आणि पर्यावरण तथा वायू प्रदूषण नियंत्रण मंडळ (मास्कोपा) यांनी योजना राबविण्याची तयारी केली आहे.
- पुणे, मुंबई, नागपूरसह अनेक प्रमुख शहरांमध्ये स्क्रॅपिंग केंद्रांची स्थापना केली जाणार आहे.
अधिकृत निवेदन
महाराष्ट्राच्या अर्थमंत्री यांच्या म्हणण्यानुसार, “जुने वाहन वापरून असुरक्षित आणि प्रदूषित वातावरण तयार होण्यापासून बचाव करण्यासाठी हा निर्णय घेण्यात आला आहे. जुने वाहन स्क्रॅप केल्यास सरकारतर्फे आकर्षक कर सवलती प्रदान केल्या जातील. हा निर्णय नागरी आरोग्य सुधारण्याकडे एक मोठा पाऊल ठरेल.”
पुष्टी-शुद्द आकडे
सरकारच्या आकडेवारीनुसार, महाराष्ट्रात सुमारे 55 लाख जुने वाहने चालू स्थितीत आहेत. त्यापैकी 30 टक्के वाहने प्रदूषणाच्या निकषांवर खरे उतरत नाहीत. नवीन धोरणामुळे ही संख्या लवकरच कमी होण्याची शक्यता आहे.
तात्काळ परिणाम व प्रतिक्रीया
- विविध सामाजिक संस्थांनी या निर्णयाचे स्वागत केले आहे.
- प्रदूषण नियंत्रण मंडळाने सकारात्मक प्रतिक्रिया दिली आहे.
- काही वाहन चालकांनी हरित कर वाढीवर चिंता व्यक्त केली आहे.
- विरोधकांनी अंमलबजावणीत अडचणी येऊ शकतात असे मत मांडले आहे.
पुढे काय?
- महाराष्ट्र शासनाने पुढील तीन महिन्यांत स्क्रॅपिंग केंद्रांची संख्या दुप्पट करण्याचा आराखडा तयार केला आहे.
- नवीन इलेक्ट्रिक वाहनांसाठी सबसिडी वाढविण्याची शक्यता आहे.
- वाहतूक नियंत्रणासाठी नवीन कायदे ताबडतोब प्रभावी करण्याचा प्रस्ताव आहे.
सदर निर्णयामुळे महाराष्ट्रात वाहतूक आणि पर्यावरण क्षेत्रात सकारात्मक बदल अपेक्षित आहेत.