मुंबई-पुणे निकालाने ठाकरे-पवार राजवटीला धक्का; वारसा राजकारणाला वास्तविकतेचा सामना
मुंबई आणि पुणे शहरांमध्ये झालेल्या अलीकडील निवडणुकीत ठाकरे व पवार या प्रमुख राजकीय कुटुंबांना मोठा धक्का बसला आहे. या निकालामुळे भारतीय राजकारणातील वारसा राजकारण (Legacy Politics) चा प्रभाव आणि त्याची मर्यादा अधिक स्पष्ट झाली आहे. २०२४ मध्ये झालेल्या या निवडणुकीत जुने राजकारण व पुढच्या पिढीच्या नेतृत्वाशी निगडित प्रश्नांवर लोकांनी ठळक मत व्यक्त केले आहे.
घटना काय?
मुंबई व पुणे या महाराष्ट्रातील महत्त्वाच्या आर्थिक आणि सांस्कृतिक केंद्रांमध्ये झालेल्या स्थानिक स्वराज्य संस्था निवडणुकीत जुन्या राजकीय घराण्यांच्या पक्षांना अपेक्षित यश मिळाले नाही. विशेषतः शिवसेना व राष्ट्रवादी कॉंग्रेस पार्टी ला मोठा धक्का बसला आहे. ही दोन्ही राजकीय कुटुंबे अनेक वर्षांपासून महाराष्ट्राच्या राजकारणात प्रभावी भूमिका बजावत आहेत.
कुणाचा सहभाग?
मुख्य घटकांमध्ये महाराष्ट्र सरकार, विविध राजकीय पक्ष, निवडणूक आयोग, सामाजिक संघटना व नागरीकांचा सहभाग होता. ठाकरे कुटुंबीय शासित शिवसेना व पवार कुटुंबीयांचे राष्ट्रवादी कॉंग्रेस पक्ष यांनी या निवडणुकांमध्ये भाग घेतला. महाराष्ट्रातील प्रशासनाने निवडणूक प्रक्रिया पारदर्शक व योग्य पद्धतीने पार पाडली.
प्रतिक्रियांचा सूर
सरकारने निकालाचे स्वागत करताना निवडणूकदारांनी बदल हवे असल्याचा संदेश दिला असल्याचे म्हटले आहे. विरोधकांनी याचा फायदा घेत यापुढील रणनीती ठरवण्याची तयारी केली आहे. तज्ज्ञांचे मत आहे की नागरिकांचा मन बदलत आहे आणि पारंपरिक राजकीय घराण्यांची सत्ता टिकवणे आता अधिक कठीण झाले आहे. नागरीकांनी अधिक न्याय, प्रगती व पारदर्शकता मागितली आहे.
पुष्टी-शुद्द आकडे
- मुंबईत शिवसेनेच्या जागा ४०% ने कमी झाल्या आहेत.
- राष्ट्रवादी कॉंग्रेसला पुण्यात ३०% जागा गमवावी लागली आहे.
- नवीन व उदयोन्मुख पक्षांना सामान्यपणे २०-२५% मतप्राप्ती मिळाली आहे.
यामुळे पारंपरिक पक्षांवर विजयासाठीचा दबाव वाढला आहे.
तात्काळ परिणाम
शिवसेना व राष्ट्रवादी कॉंग्रेस पक्षांनी आगामी राजकीय रणनितीमध्ये बदल करण्याचा निर्णय घेतला आहे. पक्षांमध्ये नवीन नेतृत्व आणण्याचा विचार सुरू झाला आहे. येत्या काळात विरोधकांच्या गावठी राजकारणाला चालना मिळण्याची शक्यता आहे.
पुढे काय?
महाराष्ट्र सरकार आणि संबंधित पक्षांनी पुढील ६ महिन्यांत या निकालांवर सखोल विश्लेषण करून रणनीती आखण्याचा मानस आहे. लोकशाही प्रक्रियेत पारदर्शकता व समावेशक नेतृत्व प्रोत्साहनासाठी विविध सामाजिक आणि राजकीय उपाययोजना राबविण्याचा मानस आहे.
अधिक बातम्यांसाठी वाचत राहा Maratha Press.
About The Author
