पुण्यातील पांसेठ परिसरात प्रथमच आढळला धुमाकूळकुत्रा; संरक्षणासाठी नवा मार्ग सुचवितो शोध
पुणे जिल्ह्यातील पांसेठ भागात ६ सप्टेंबर रोजी दुपारी सुमारे २ वाजता धुमाकूळकुत्रा (Dhole – Cuon alpinus) आढळल्याचे पहिले फोटोग्राफिक पुरावे मिळाले आहेत. हा दुर्मिळ वंश असल्यामुळे या प्रजातीच्या संरक्षणासाठी एक नवीन वाटचाल सुरू झाली आहे.
घटना काय?
पांसेठ परिसरातील जंगलांत धुमाकूळकुत्रा दिसल्यामुळे वनसंरक्षण विभाग आणि पर्यावरण आयोग यांनी त्वरित प्रतिक्रिया दिली आहे. महाराष्ट्रात धुमाकूळकुत्रा फार कमी प्रमाणात आढळतो आणि पुणे जिल्ह्यात देखील याच्या निरीक्षणाची नोंद फार विरळ आहे.
कुणाचा सहभाग?
या आढळणीसंदर्भात वन्यजीव विभाग, पुणे जिल्हा पर्यावरण कार्यालय तसेच विविध संशोधन संस्था सक्रिय आहेत. विशेषतः पुण्यातील वन्यजीव संशोधन संस्थेने या प्राणीवरील संशोधन व निरीक्षणात महत्त्वाचा रोल घेतला आहे.
आधिकृत निवेदन
वन्यजीव विभागाने दिलेल्या निवेदनात म्हटले आहे की, “धुमाकूळकुत्र्याची उपस्थिती महाराष्ट्रासाठी आशादायक आहे. पांसेठ भागातून पहिल्यांदाच या प्राण्याचा फोटो मिळाल्यामुळे त्याच्या संख्या आणि क्षेत्रावरील अभ्यास करण्याची संधी मिळाली आहे.”
पुष्टी-शुद्ध आकडे
- धुमाकूळकुत्रा हा भारतातील एक दुर्मिळ व झपाट्याने कमी होणारा प्राणी आहे.
- महाराष्ट्रात त्याच्या संख्येचा अंदाज १००-१५० पर्यंत आहे.
- हे सामाजिक प्राणी असून साधारण ५-१२ प्राण्यांच्या संघात राहतात.
तात्काळ परिणाम व प्रतिक्रीया
वन्यजीव अधिकार्यांनी या आढळणीला खूप महत्त्व दिले असून, परिसराबाबत जैवतंत्रज्ञान आणि पर्यावरण सचेतनता वाढविण्याचा प्रयत्न सुरू केला आहे. स्थानिक ग्रामस्थांनाही या प्राण्यांच्या संरक्षणाकडे लक्ष देण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
पुढे काय?
- वन्यजीव विभाग पुढील महिन्यांत पांसेठ भागात अधिक सक्रिय संशोधन व निरीक्षण मोहिम राबविणार आहे.
- पांसेठ-रावेरा परिसरात कॅमेरा ट्रॅप्स लावून इंटरनेटच्या माध्यमातून व्हिडिओ कौशल्याने प्रजातीचा अभ्यास केला जाणार आहे.
यामुळे धुमाकूळकुत्र्याच्या संरक्षणासाठी नवे मार्ग सुचण्यास मदत होणार आहे आणि या प्राण्याची स्थिती अधिक प्रभावीपणे समजून घेता येईल.
About The Author
