पुण्यातील पहिले चित्रपटगृह: विस्मृत निओ-क्लासिकल सौंदर्यकथा
पुण्यातील पहिल्या चित्रपटगृहाच्या इतिहासाचा हा एक महत्त्वाचा आणि विस्मृत भाग आहे. नेपियर सिनेमा, जो १९३१ मध्ये वेस्ट एंड सिनेमा म्हणून ओळखला जाऊ लागला, हा निओ-क्लासिकल वास्तुकलेतील एक आदर्श उदाहरण आहे. या सिनेमागृहाने १९१० च्या दशकातील साध्या प्रदर्शनातून आपला उत्कर्ष साधला आणि त्याने पुण्यातील चित्रपटप्रेमींसाठी एक सांस्कृतिक ठिकाण म्हणून आपली ओळख प्रस्थापित केली.
घटना काय?
- १९१० च्या दशकात सुरू झालेल्या साध्या शेडमधील चित्रपट प्रदर्शनांनी पुण्यात चित्रपटांची सुरूवात केली.
- १९३१ मध्ये या शेडचा विस्तार करून निओ-क्लासिकल शैलीतील वेस्ट एंड सिनेमा तयार करण्यात आला.
- या सिनेमागृहात अमेरिकेतील साहस-गूढ चित्रपट तसेच स्थानिक तेलुगु-मराठी चित्रपट दाखवले गेले.
कुणाचा सहभाग?
- स्थानिक प्रशासन, विशेषतः कॅंटोन्मेंट मंडळ आणि संस्कृती विभाग यांनी सिनेमागृहाच्या स्थापनेत महत्त्वाची भूमिका बजावली.
- अमेरिकन फिल्म निर्माते आणि स्थानिक चित्रपट कंपन्यांनी फिल्म निर्मिती व वितरणात सहाय्य केले.
प्रतिक्रियांचा सूर
स्थानिक समाज आणि चित्रपटप्रेमींनी अत्यंत उत्साहाने या सिनेमागृहाला पाठिंबा दिला. त्यांनी निओ-क्लासिकल वास्तुकांलेचे हे चित्रपटगृह केवळ मनोरंजनाचे ठिकाण नव्हे तर पुण्याच्या सांस्कृतिक वारशाचा अविभाज्य भाग मानले.
पुढे काय?
या ऐतिहासिक सिनेमागृहाचे संरक्षण आणि आधुनिक सुविधांचा समावेश करण्याबाबत सध्या सर्वांगीण योजना चालू आहेत. स्थानिक प्रशासन आणि संस्कृती विभाग यांचे सहकार्य असून, त्यांचा उद्देश सिनेमागृहाचा पुनरुज्जिवन करून ते पर्यटनासाठी अनुकूल बनवणे आहे.
अशा प्रकारे पुण्यातील पहिल्या चित्रपटगृहाच्या निओ-क्लासिकल सौंदर्यकथेचे पुनर्जागरण होते आहे, जे सांस्कृतिक आणि ऐतिहासिक दृष्ट्या अमूल्य आहे.
About The Author
