पुण्याच्या सर्वाधिक शहरीकृत भागांत उष्णता ताणाचा टोकाचा अनुभव
पुण्यातील सर्वाधिक शहरीकृत भागांमध्ये एप्रिल आणि मे 2024 मध्ये उष्णतेचा ताण अत्यंत उच्च पातळीवर पोहोचला आहे. शहरातील घनता जास्त असलेल्या भागांत तापमान 42 डिग्री सेल्सियस किंवा त्यापेक्षा जास्त नोंदवले गेले, जे शरीराच्या उष्मा सहनक्षमतेच्या मर्यादेवर आहे.
घटना काय आहे?
पुणे महानगरपालिकेने घनतेच्या आधारावर केलेल्या क्षेत्रीय अभ्यासातून हे निदर्शनास आले की, ज्या भागांत बांधकाम खूप जास्त आहे, त्या ठिकाणी उष्णता ताण टोकाला पोहोचला आहे. या भागांमध्ये जवळजवळ अर्ध्या उन्हाळी दिवसांत तापमान इतके जास्त होते की ते तणावपूर्ण ठरते.
कुणाचा सहभाग आहे?
- पुणे महानगरपालिका पर्यावरण विभाग
- भारतीय हवामान विज्ञान केंद्र
- पुणे विद्यापीठातील पर्यावरण तज्ञ
हे संस्थान संयुक्त सहकार्याने आणि सक्रिय सहभागाने हा अभ्यास केला आहे.
प्रतिक्रियांचा सूर
शासनाकडून या अभ्यासाचा गंभीर प्रतिसाद घेण्यात आला आहे आणि पुणे महानगरपालिकेने पुढील उपाययोजना जाहीर केल्या आहेत. मुख्य उपाययोजना पुढीलप्रमाणे आहेत:
- वृक्षारोपण वाढवणे
- सार्वजनिक ठिकाणी जलसंधारण
- शहरी नियोजनामध्ये हरित पट्ट्यांना महत्त्व देणे
पुणे नागरिकांना देखील उष्णतेच्या वाढीबाबत सावधगिरी बाळगण्याचा सल्ला देण्यात येत आहे. याशिवाय, आरोग्य तज्ञांनी उन्हाळ्यात शरीराची योग्य काळजी घेण्याचा मार्गदर्शन दिला आहे, ज्यामुळे उष्माघातापासून बचाव होऊ शकतो.
पुढील योजना
- पुढील तीन महिन्यांसाठी सघन तपासणी राबविणे
- सार्वजनिक जागांमध्ये तडजोड न करता उष्मा कमी करण्याचा उपक्रम
- निसर्गपूरक शहरी विकासासाठी नवीन मार्गदर्शक तत्वे तयार करणे
या उपाययोजना शहरातील उष्णता ताण कमी करण्याच्या दृष्टीने महत्त्वाच्या ठरणार आहेत.
About The Author
