पुणे बातमी: घरगुती गॅससाठी स्वदेशी पर्याय, CSIR-NCL शास्त्रज्ञांचे देशांत पहिले यश
पुणे, 14 मार्च 2026 – पुण्यातील राष्ट्रीय रासायनिक प्रयोगशाळेच्या (CSIR-NCL) शास्त्रज्ञांनी घरगुती स्वयंपाकासाठी वापरल्या जाणाऱ्या लिक्विफाइड पेट्रोलियम गॅसच्या (LPG) स्वदेशी पर्यायाचा यशस्वी विकास केला आहे. या प्रकल्पाद्वारे डीएमई (Dimethyl Ether) या नवीन इंधनाचे उत्पादन करण्यात आले आहे, जे पर्यावरणपूरक आणि आर्थिकदृष्ट्या फायदेशीर आहे.
घटना काय?
CSIR-NCL च्या संशोधन प्रकल्पांतर्गत, शास्त्रज्ञांनी डीएमई हे गॅस विकसित केले आहे जे घरगुती स्वयंपाकासाठी LPG ची जागा घेऊ शकते. हा गॅस स्वच्छ ज्वलन क्षमतेसह कमी प्रदूषण करतो व वापर करायला सुरक्षित आहे.
कुणाचा सहभाग?
या यशामध्ये पुढील घटकांचा सहभाग आहे:
- राष्ट्रीय रासायनिक प्रयोगशाळेतील वायुमंडल व ऊर्जा विभाग
- गृहनिर्माण मंत्रालय
- पर्यावरण मंत्रालय
- स्थानिक गॅस कंपन्या
हे सर्व संस्थान संशोधनाला पाठबळ देत असून, उत्पादन तंत्रज्ञानाचे व्यावसायिक स्वरूपात सुरू करण्याची तयारीही सुरू आहे.
पुष्टी-शुद्द आकडे
- डीएमई गॅस LPG च्या तुलनेत ३०% पर्यंत स्वस्त आहे
- उत्सर्जनात ४०% कमी प्रदूषण होते
- प्रयोगशाळेने एका वर्षात १० टन डीएमई उत्पादन यशस्वी केले आहे
तात्काळ परिणाम आणि प्रतिक्रीया
सरकारने या विकासाला अभिनंदन केले आहे आणि यामुळे भारताच्या ऊर्जा स्वावलंबनाचा मार्ग मोकळा होईल असा विश्वास व्यक्त केला आहे. विरोधकांनी सकारात्मक प्रतिसाद दिला आणि अधिक संशोधनासाठी निधी वाढवण्याची मागणी केली आहे. ऊर्जा तज्ज्ञांनी डीएमई गॅसवर अधिक प्रयोग करायला सांगितले आहे ज्यामुळे पेट्रोलियमावर अवलंबित्व कमी होईल.
पुढे काय?
CSIR-NCL पुढील सहा महिन्यांत डीएमई गॅसचे उत्पादन आणि वितरण वाढवण्याचे योजना आखत आहे. तसेच, सरकारच्या धोरणांतर्गत डीएमई वापरास प्रोत्साहन देण्यासाठी विविध योजना राबवल्या जाणार आहेत.
अधिक बातम्यांसाठी वाचत राहा Maratha Press.