अप्रैलपासून 22 राज्यांमध्ये SIR प्रक्रिया सुरू, महाराष्ट्र आणि दिल्लीसह
देशातील 22 राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये मतदार नोंदणी सुधारणा प्रक्रिया (SIR – Special Summary Revision) एप्रिल 2026 पासून सुरू होणार आहे. केंद्रीय निवडणूक आयोगाने (ECI) याबाबत संबंधित राज्य आणि केंद्रशासित प्रदेशांच्या मुख्य निर्वाचन अधिकाऱ्यांना आदेश दिले आहेत.
घटना काय?
2026 च्या एप्रिल महिन्यापासून मतदार नोंदणी सुधारणा (SIR) प्रक्रिया सुरु होईल. या प्रक्रियेद्वारे मतदार यादीत आवश्यक सुधारणा, नवीन मतदारांची नोंदणी तसेच विस्थापित मतदारांची भर घालण्यात येईल. महाराष्ट्र आणि दिल्लीसह 22 प्रदेशांमध्ये ही प्रक्रिया होणार आहे.
कुणाचा सहभाग?
या प्रक्रियेत मुख्य भूमिका खालील घटकांची असेल:
- शासनाचे मंत्रालये
- निवडणूक आयोग
- स्थानिक प्रशासन
- संबंधित विभागांचे मुख्य अधिकारी
- मुख्य निर्वाचन अधिकारी (CEO)
राज्य सरकारे आणि केंद्रशासित प्रदेश प्रशासनाला सहकार्य करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
प्रतिक्रियांचा सूर
निवडणूक आयोगाच्या अधिकृत निवेदनात लोकशाही प्रक्रियेचा महत्त्व राखण्यासाठी आणि मतदान हक्काच्या प्रभावी वापराबाबत SIR प्रक्रिया अत्यंत महत्त्वाची असल्याचे नमूद केले आहे. विविध राजकीय पक्ष आणि नागरिकही या प्रक्रियेची सकारात्मक अपेक्षा बाळगत आहेत. विद्यमान मतदार यादीतील त्रुटी दूर करण्यासाठी ही प्रक्रिया उपयुक्त ठरेल, असे प्रशासनाने म्हटले आहे.
पुष्टी-शुद्द आकडे
ECI च्या आधीच्या आकडेवारीनुसार, SIR प्रक्रियेदरम्यान सरासरी 3-5% नवीन मतदारांची नोंदणी होते, ज्यामुळे मतदारसंख्या अधिक समावेशक होते आणि निवडणूक प्रक्रियेतील पारदर्शकता वाढते.
तात्काळ परिणाम
- मतदान अधिकार नसलेल्या व्यक्तींना मतदार यादीत स्थान मिळेल.
- विस्थापित किंवा नवीन स्थळांवर स्थलांतर केलेल्या लोकांच्या नोंदणीमध्ये सुधारणा होईल.
- निवडणुका अधिक निष्पक्ष व पारदर्शक होतील.
पुढे काय?
एप्रिल 2026 नंतर SIR प्रक्रिया पूर्ण होईल. त्यानंतर निवडणूक आयोग या सुधारित मतदार यादीच्या आधारे आगामी विधानसभा आणि लोकसभा निवडणुका आयोजित करेल. आयोगाने सर्व संबंधित घटकांना वेळेत काम पूर्ण करण्याचे निर्देश दिले आहेत.
About The Author
