महाराष्ट्र सरकारने वाघ्या हल्ल्यांना रोखण्यासाठी AI आणि ड्रोन वापर सुरू केला
महाराष्ट्र सरकारने राखलेल्या वन्यजीव संरक्षण धोरणात अगदीच आधुनिक पद्धतींचा समावेश केला आहे. AI आधारित अलर्ट प्रणाली आणि ड्रोनचा वापर करून वाघ्यांच्या हालचालींचे रिअल टाइममध्ये निरीक्षण करण्यासाठी विशेष प्रयत्न सुरू करण्यात आले आहेत.
उपक्रमाची महत्त्वाची वैशिष्ट्ये
- AI अलर्ट सिस्टम: वाघ्यांच्या गतीशील हालचालींवर त्वरित लक्ष ठेवण्यास मदत करते.
- ड्रोन निगराणी व्यवस्था: जंगलातील परिसराचे हवाई निरीक्षण करून संभाव्य धोका त्वरित ओळखण्यात येतो.
- जास्त पिंजरे आणि संरक्षित क्षेत्रे: वाघ्यांचे संरक्षण तसेच मानवांवरील हल्ले कमी करण्यासाठी.
सहभागी घटक
- महाराष्ट्र वनमंत्रालय
- AI व ड्रोन सेवा पुरवणाऱ्या कंपन्या
- स्थानिक प्रशासन आणि पोलिस दल
- सामाजिक संघटना आणि स्थानिक रहिवासी
प्रशासकीय विधान
वनमंत्री यांनी म्हटले आहे की, या उपाययोजनेद्वारे मानव-वाघ्य संघर्षामुळे होणारी हानी कमी करणे प्राथमिक उद्दिष्ट आहे. नवीन तंत्रज्ञानामुळे त्वरीत प्रतिसाद घेणे शक्य होणार असून, त्यामुळे लोकांचे जीव वाचतील.
तथ्यवार आकडे
- मागील वर्षी: वाघ्या हल्ल्याचे 65 प्रकरणे, 12 मृत्यू.
- यावर्षी सुरुवातीच्या सहामाहीत: 35 हल्ले.
- नवीन उपाययोजनेंनंतर: 6 महिन्यांत 30% घट अपेक्षित.
समाजातील प्रतिक्रिया आणि पुढील योजना
सरकारच्या या योजनेला सकारात्मक प्रतिसाद मिळत असून विरोधकांकडूनही सुधारणा सुचविण्यात येत आहेत. वनतज्ज्ञांनी या तंत्रज्ञानाचा वापर भविष्यकालीन प्रगती म्हणून पाहिले आहे. वन विभाग पुढील तीन महिन्यांत या प्रणालींचा अधिक विस्तृत वापर करण्याचा प्रयत्न करत आहे, तसेच संरक्षित क्षेत्रे वाढविण्यासाठी निधीही वाढवित आहे.