महाराष्ट्र बजेट 2024: जुने वाहन स्क्रॅप करा, सवलती मिळवा; नतर 100% पर्यावरण कर वाढ
महाराष्ट्र सरकारने 2024-25 च्या आर्थिक वर्षासाठी सादर केलेल्या बजेटमध्ये स्वच्छ वाहतूक धोरणावर भर दिला आहे. या नवीन धोरणानुसार जुने वाहन स्क्रॅप केल्यास खरेदीदारांना आकर्षक करसवलती दिल्या जातील, तर जुने वाहन वापरत राहिल्यास पर्यावरण कर 100 टक्क्यांनी वाढवण्यात येणार आहे. हे पाऊल राज्यातील प्रदूषण कमी करण्यासाठी आणि स्वच्छ उर्जा वाहतूक वाढवण्यासाठी महत्त्वपूर्ण ठरणार आहे.
घटना काय?
महाराष्ट्र सरकारच्या 2024-25 च्या बजेट घोषणेत वाहन मालकांसाठी जुने वाहन स्क्रॅप करण्यास प्रोत्साहन देण्यासाठी आर्थिक सवलती दिल्या जाण्याचे नमूद करण्यात आले आहे. जर जुना वाहन स्क्रॅप करण्याऐवजी तीच जुनी गाडी चालवली तर त्यावर पर्यावरण कर (ग्रीन टॅक्स) दुप्पट म्हणजे 100% जास्त आकारला जाईल.
कुणाचा सहभाग?
या योजना खालील विभागांच्या संयुक्त सहकार्याने राबवण्यात येणार आहेत:
- महसूल विभाग
- परिवहन मंत्रालय
- पर्यावरण विभाग
- वाहन मालक, वाहतूक कंपन्या आणि पर्यावरणीय सामाजिक संघटना देखील या धोरणाच्या यशस्वी अंमलबजावणीसाठी महत्त्वाचा सहभाग घेणार आहेत.
अधिकृत निवेदन
महाराष्ट्र वित्तमंत्री यांनी सांगितले, “सध्याच्या पर्यावरणीय स्थितीचा विचार करता, जुने आणि प्रदूषित वाहनांच्या वापरावर नियंत्रण ठेवणे अत्यंत आवश्यक आहे. त्यामुळे जुने वाहन स्क्रॅप करणाऱ्यांना करसवलत देऊन अधिक स्वच्छ आणि हरित वाहतूक धोरणाला बल देण्यात येईल. उशीर केल्यास पर्यावरण करमध्ये वाढ होईल.”
पुष्टी-शुद्द आकडे
अंदाजानुसार, महाराष्ट्रात 15 वर्षांपेक्षा जुनी सुमारे 40 लाख वाहने आहेत. या धोरणाद्वारे ती वाहने स्क्रॅप करून नवीन हरित तंत्रज्ञानावर आधारित वाहन खरेदीस प्रोत्साहन देणे अपेक्षित आहे. पर्यावरण करात 100% वाढ ही जुने वाहन वापरणाऱ्यांवर मोठा आर्थिक भार आणू शकते.
तात्काल परिणाम व प्रतिक्रीया
सरकारच्या या निर्णयाला पर्यावरणीय तज्ज्ञांनी स्वागत केले आहे. मात्र, वाहन उद्योग चालवणाऱ्या कंपन्यांनी सुरुवातीला बाजारावर होणाऱ्या परिणामांबद्दल शंका व्यक्त केल्या आहेत. विरोधकांनी हा निर्णय काहीसं कठोर असून सामान्य वाहनधारकांसाठी अडचणी निर्माण करू शकतो असे म्हटले आहे. नागरिकांमध्ये मिश्र प्रतिक्रिया पाहायला मिळाली आहेत; काहींनी ही पावले पर्यावरण सुधारण्यासाठी आवश्यक असल्याचे मानले तर काहींना खर्च वाढण्याची काळजी आहे.
पुढे काय?
- महाराष्ट्र सरकारने पुढील तीन महिन्यांत नियमावली तयार करण्याचे जाहीर केले आहे.
- जुने वाहन स्क्रॅप करण्यासाठी सबसिडी व सवलतीचे प्रकार लवकरच जाहीर केले जाणार आहेत.
- आगामी काळात स्वच्छ वाहतूक व्यवस्थेसाठी इलेक्ट्रिक वाहनांना विशेष प्रोत्साहन देण्याच्या योजनेवर काम सुरु राहणार आहे.
अधिक बातम्यांसाठी वाचत रहा Maratha Press.
About The Author
