महाराष्ट्रात 3,000 अनधिकृत जन्म व मृत्यू नोंद प्रमाणपत्र रद्द; आरोग्य विभागाची मोठी कारवाई
महाराष्ट्रातील जळगाव आरोग्य विभागाने सुमारे 3,000 अनधिकृत जन्म आणि मृत्यू प्रमाणपत्रे रद्द केली आहेत. या प्रमाणपत्रांमध्ये कालबाह्यपणा आणि अनधिकृत पद्धतीने तयार केल्यामुळे ही कारवाई करण्यात आली आहे. या निर्णयाचा नाशिकच्या स्थानिक आरोग्य आणि प्रशासकीय यंत्रणांवर विशेष प्रभाव पडला आहे.
घटना काय?
जळगाव आरोग्य विभागाच्या तपासानंतर असे आढळले की हजारो जन्म व मृत्यू नोंदींच्या प्रमाणपत्रांची तयार प्रक्रिया नियमाविरुद्ध आहे. या प्रमाणपत्रांचा उपयोग अनेकदा सरकारी नोंदींमध्ये सांघिक तपासणीसाठी केला जातो, त्यामुळे त्यांचा गैरफायदा टाळणे गंभीर गरजेचे होते.
कुणाचा सहभाग?
या कारवाईत खालील घटक सहभागी होते:
- स्थानिक आरोग्य विभाग
- जिल्हा प्रशासकीय यंत्रणा
- नागरिक आरोग्य खाते
शिवाय, राज्य शासनाच्या जन्म-मृत्यू नोंदणी कायद्यानुसार कठोर पावलांची अंमलबजावणी देखील करण्यात आली.
अधिकृत निवेदन
जळगाव जिल्हा आरोग्य विभागाचे अधिकृत निवेदन असे आहे:
“गेल्या काही महिन्यांपासून अनधिकृत जन्म आणि मृत्यू नोंदणीच्या प्रमाणपत्रांवर सखोल तपास सुरु होता. योग्य तपासणी न घेता तयार केलेल्या सर्व प्रमाणपत्रांना रद्द करण्यात आले असून, भविष्यात अशा प्रकारच्या गैरप्रकारांना प्रतिबंध करण्यासाठी तंत्रज्ञान सुधारणा व नियंत्रण यंत्रणा वाढविण्यात येणार आहे.”
पुष्टी-शुद्द आकडे
या कारवाईत सुमारे 3,000 प्रमाणपत्रे रद्द झाली आहेत. यामुळे राज्यातील जन्म-मृत्यू नोंदणी प्रक्रियेत पारदर्शकता व विश्वास वाढेल अशी अपेक्षा आहे.
तात्काळ परिणाम व प्रतिक्रीया
- स्थानिक प्रशासनाने या कारवाईचे प्रचंड कौतुक केले आहे.
- विरोधकांनी सुरक्षेची आणि पारदर्शकतेची तपासणी करण्यावर भर दिला आहे.
- सामाजिक संघटना आणि नागरिकांनी सुधारणांचा आधार दिला आहे.
- तज्ज्ञांनीही डाटा पारदर्शकतेसाठी ही पावले योग्य असल्याचे मान्य केले आहे.
पुढे काय?
जळगाव आरोग्य विभागाने पुढील योजना आखल्या आहेत:
- नोंदणी प्रक्रियेसाठी डिजिटल प्रणालींचा वापर वाढवणे.
- सामाजिक जनजागृतीसाठी विशेष कार्यक्रम राबवणे.
- कर्मचाऱ्यांच्या प्रशिक्षणावर भर देणे.
- राज्य सरकारद्वारे विविध सुधारणा लवकरच जाहीर करणे.
या उपाययोजनांमुळे भविष्यकाळात अधिक सुव्यवस्थित आणि विश्वासार्ह जन्म-मृत्यू नोंदणी प्रक्रिया सुनिश्चित होईल.