महाराष्ट्रातील लोनार तलावात पाणी २० फूटांनी वाढले; भूकंपीय धक्का तरंगण्याचा धोका
महाराष्ट्रातील बुलढाणा जिल्ह्यातील लोनार तलावाच्या पाण्याच्या पातळीत २० फूटांनी असामान्य वाढ झाल्याचे समोर आले आहे. हा तलाव मेटिओराईटच्या प्रभावाने तयार झालेला असून, तो जगातील एक अनोखा तलाव मानला जातो. पाण्याच्या या वाढीमुळे परिसरात भूकंपीय धक्क्यांचा धोका निर्माण होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. नागपूर खंडपीठाने या प्रकरणी गंभीरतेने वागत, एका सार्वजनिक हित याचिका (PIL) नोंदवण्याचा आदेश दिला आहे.
घटना काय?
लोनार तलावातील पाणी सतत वाढत असून, मागील काही आठवड्यांत त्यात साधारण २० फूटांनी वाढ झाली आहे. स्थानिक प्रशासनाने या वाढीचे मुख्य कारण शोधण्यास सुरुवात केली आहे. पर्यावरणतज्ञांनी या वाढीमागील संभाव्य कारणांमध्ये पुढील बाबी तपासण्याची गरज असल्याचे सांगितले आहे:
- पावसाचे प्रमाण
- भूजलप्रवाहातील बदल
- तलावाच्या संरचनेतील तूट
कुणाचा सहभाग?
या प्रकरणात पुढील संस्था आणि प्रशासन संबंधित आहेत:
- बुलढाणा जिल्हा प्रशासन
- महाराष्ट्र जलसंधारण मंडळ
- पर्यावरण विभाग
- नागपूर खंडपीठ
नागपूर खंडपीठाने त्वरित कारवाई करण्यासाठी PIL नोंदवण्याचा आदेश दिला आहे. तसेच जिल्हा प्रशासनाने पाणी व्यवस्थापन आणि आणीबाणीच्या परिस्थितींसाठी तत्पर होण्याचे निर्देश दिले आहेत.
प्रतिक्रियांचा सूर
सरकार व प्रशासन संवेदनशीलतेने या विषयाकडे पाहत आहेत. जलसंपत्ती विभागाचे अधिकारी म्हणतात की, “आम्ही पाण्याच्या पातळीत वाढीचा सातत्याने डेटा गोळा करत आहोत आणि आवश्यक ते उपाययोजना करण्यासाठी सज्ज आहोत.” विरोधकांनी या वाढीचा दुरुपयोग टाळण्याची खबरदारी घेतली आहे. तज्ज्ञ आणि पर्यावरण संघटना घटनेवर सतत लक्ष ठेवून पुढील शिफारशी देत आहेत.
पुढे काय?
नागपूर खंडपीठाने जलतत्त्वज्ञ, भूगर्भशास्त्रज्ञ आणि भूकंप तज्ज्ञ यांचा समावेश असलेली विशेष समिती स्थापन करण्याचा निर्णय घेतला आहे. ह्या समितीमुळे पाणी वाढीमागील कारणे व संभाव्य धोका यांचा सखोल अभ्यास होईल. पुढील महिन्यांत अहवाल सादर केला जाईल. जिल्हा प्रशासनाने जलव्यवस्थापनासाठी नवीन उपाय राबविण्याच्या योजना आखल्या आहेत.
अधिक बातम्यांसाठी वाचत राहा Maratha Press.