भारतातील विसरलेल्या दत्तक मुलांची शोधयात्रा: एक दीर्घ यात्रेतील अनुभव
भारतातील दत्तक घेणाऱ्या मुलांच्या भूतकाळाचा शोध घेण्यासाठी केंद्रीय दत्तक संसाधन यंत्रणेमार्फत एक महत्त्वाची प्रक्रिया सुरू झाली आहे. या योजनेत आंतरराष्ट्रीय पातळीवरील दत्तक घेतलेल्या 32 अर्जदारांनी आपली ओळख शोधण्याचा प्रयत्न केला आहे.
घटना काय आहे?
दरवर्षी भारतात अनेक अपत्यांना दत्तक दिले जाते, पण अनेक मुलांसाठी त्यांच्या जन्मकुटुंबाचा शोध लांबलेल्या काळासाठी कठीण असतो. आंतरराष्ट्रीय दत्तक घेतलेल्या मुलांना त्यांच्या जन्मस्थानाची आणि कुटुंबाची माहिती मिळवण्यात अडचणी येतात. त्यामुळे, ते स्वतःच्या ओळखीचे आणि भूतकाळाचे ज्ञान मिळवण्यासाठी प्रयत्न करत आहेत.
कुठला संस्था आहे सहभागी?
केंद्रीय दत्तक संसाधन यंत्रणा (CARA) ही भारत सरकारच्या महिला व बाल विकास मंत्रालयाच्या अधिपत्याखाली कार्यरत आहे. ही संस्था दत्तक घेणाऱ्यांना त्यांचा जन्मस्थान व मूळ कुटुंबाबाबत आवश्यक माहिती पुरवण्याचा प्रयत्न करते. याशिवाय स्थानिक सामाजिक संघटना व आंतरराष्ट्रीय दत्तक संस्थाही या योजनेत सहकार्य करत आहेत.
अधिकृत निवेदन
CARAच्या प्रवक्त्याने सांगितले आहे की, “देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय पातळीवर दत्तक घेणाऱ्यांना त्यांचा भूतकाळ शोधण्यात आम्ही सर्वतोपरी मदत करत आहोत. तसेच, या प्रक्रियेत गोपनीयता आणि सर्वसाधारण हित यांचा कायम आदर केला जातो.”
पुष्टी-शुद्ध आकडे
- दरवर्षी भारतात सुमारे ५०,००० दत्तक व्यवहार होत आहेत.
- त्यापैकी २०% हि आंतरराष्ट्रीय दत्तके आहेत.
- २०२३ मध्ये 32 आंतरराष्ट्रीय दत्तक घेणाऱ्यांनी जन्मस्थान शोधासाठी CARAकडे अधिकृत अर्ज केले आहेत.
तात्काळ परिणाम व प्रतिक्रिया
सरकारच्या या प्रयत्नाला सामाजिक कार्यकर्ते आणि दत्तकसंस्थांकडून सकारात्मक प्रतिसाद मिळाला आहे. मात्र काही विरोधकांनी सुरक्षा आणि गोपनीयतेबाबत प्रश्न उपस्थित केले आहेत. तज्ज्ञ मानतात की, दत्तक घेणाऱ्यांना त्यांचा मूळ इतिहास जाणून घेणे मानसिक आरोग्यासाठी फार महत्त्वाचे आहे.
पुढे काय होणार?
- CARA पुढील महिन्यांमध्ये या अर्जांची तपासणी करून योग्य ती माहिती पुरवणार आहे.
- सरकार सार्वजनिक जनजागृती मोहिमा सुरू करणार आहे ज्यामुळे दत्तकसंस्था आणि दत्तक मुलांमधील संवाद वृद्धिंगत होईल.
या सर्व प्रयत्नांच्या माध्यमातून दत्तक घेतलेल्या मुलांना त्यांच्या मूळ ओळखीचा शोध घेणं शक्य होईल आणि त्यांचा भूतकाळ समजण्यास मदत होईल.
About The Author
