पुण्यातील शास्त्रज्ञांनी तयार केला घरगुती स्वयंपाकासाठी स्वदेशी डीएमई गॅस
पुण्यातील राष्ट्रीय रासायनिक प्रयोगशाळा (CSIR-NCL) ने घरगुती स्वयंपाकासाठी वापरल्या जाणार्या लिक्विफाइड पेट्रोलियम गॅस (एलपीजी) साठी देशांतर्फे पहिले स्वदेशी ‘डीमे’ (DME) गॅस तयार केला आहे. हा नव्या प्रकारचा गॅस एलपीजीचा पर्याय म्हणून वापरला जाईल, ज्यामुळे एलपीजीच्या आयातीवर अवलंबित्व कमी होण्यास मदत होईल.
घटना काय?
CSIR-NCL च्या संशोधन विभागाने डीमे गॅस विकसित करण्याचा तंत्रज्ञान यशस्वीपणे तयार केले आहे. डीमे म्हणजे डायमेथाइल एथर, जो एक सुरक्षित, पर्यावरणपूरक आणि घरगुती स्वयंपाकासाठी उपयुक्त इंधन आहे.
कुणाचा सहभाग?
- CSIR-NCL, जी भारत सरकारच्या विज्ञान व तंत्रज्ञान मंत्रालयांतर्गत एक महत्त्वाची संशोधन संस्था आहे, या प्रकल्पात मुख्य भूमिका बजावली आहे.
- पुढे प्रयोगशाळेतील रसायनशास्त्रज्ञांची टीम, तंत्रज्ञान विकास भागीदार आणि स्थानिक उद्योगसंस्था यांनी एकत्र काम केले आहे.
डीमे गॅसचे फायदे
CSIR-NCL च्या प्रेस नोटनुसार,
- डीमे गॅस एलपीजीच्या तुलनेत कमी प्रदूषण करणारे, म्हणजेच हे वातावरणासाठी अधिक सुरक्षित आहे.
- स्वच्छ आणि दीर्घकाळ टिकणारे इंधन.
- घरगुती स्वयंपाकात वापरल्यास हवामानावर होणारे दुष्परिणाम ३०% पर्यंत कमी होऊ शकतात.
आकडेवारी
- डीमे गॅसची उत्पादन क्षमता सध्या तात्पुरते ५० टन दरमहा आहे.
- याचा वापर वातावरणीय सुधारणा साध्य करण्यात मदत करू शकतो.
तात्काळ परिणाम व प्रतिसाद
सरकारने या प्रकल्पाचे स्वागत केले असून, ऊर्जा स्वातंत्र्यासाठी हा एक महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे. विरोधकांनीही या स्वदेशी तंत्रज्ञानाच्या विकासाचे कौतुक केले आहे. पारिस्थितिकी तज्ञांच्या मते, डीमे गॅस वापरल्याने वायू प्रदूषण कमी होऊ शकते आणि आरोग्याच्या संरक्षणासाठी मदत मिळू शकेल.
पुढील योजना
- CSIR-NCL ने या तंत्रज्ञानाचा व्यावसायिक स्तरावर विस्तार करण्यासाठी उद्योगांसोबत सहकार्य वाढवण्याचा मानस दर्शविला आहे.
- ऊर्जा मंत्रालयाने पुढील आर्थिक वर्षात या प्रकल्पासाठी निधी वाढवण्याचे संकेत दिले आहेत.
हा स्वदेशी डीमे गॅस प्रकल्प भविष्यातील घरगुती ऊर्जा क्षेत्रात महत्वाचा बदल घडवून आणण्याची शक्यता बाळगतो.
About The Author
