पुण्याच्या सह्याद्री पुत्रा पासून केरळच्या घाटांचे रक्षक: माधव गाडगीळ यांचे निधन
पर्यावरणतज्ज्ञ माधव गाडगीळ यांचे पुण्यात 2026 मध्ये निधन झाले. ते 1942 साली जन्मले असून त्यांनी सह्याद्री परिसरातील जैवविविधता आणि सांस्कृतिक वारशाचा संपूर्ण अभ्यास करून पर्यावरण संरक्षणासाठी महत्त्वपूर्ण योगदान दिले. त्यांच्या कार्यामुळे महाराष्ट्र आणि केरळसह विविध भारतीय राज्यांमध्ये नैसर्गिक परिसंस्थांचे संवर्धन आणि व्यवस्थापन प्रभावीपणे झाले आहे.
घटना काय?
माधव गाडगीळ हे पुण्याचे जन्मस्थान असून सह्याद्रीच्या निसर्गसंपत्ती व जैवविविधतेचे संरक्षक म्हणून त्यांची ओळख होती. त्यांनी तयार केलेल्या ‘गाडगीळ कमिटी रिपोर्ट’ मूळपणे निसर्गसंपत्तीच्या संवर्धनासाठी नवीन मानके स्थापित करणारा ठरला.
कुणाचा सहभाग?
- पर्यावरण मंत्रालय
- विविध राज्य शासन
- सामाजिक आणि वैज्ञानिक संघटना
या सर्वांनी माधव गाडगीळ यांचे कार्य मान्य केले. केरळच्या व्याणाड परिसरातील संरक्षणासाठी त्यांचा सल्ला विशेष महत्त्वाचा ठरला. त्यांच्या जीवनावर आधारित अनेक शैक्षणिक आणि सामाजिक उपक्रम सुरु करण्यात आले.
प्रतिक्रियांचा सूर
माधव गाडगीळ यांच्या निधनाने पर्यावरणतज्ज्ञ, शास्त्रज्ञ आणि सामाजिक कार्यकर्त्यांमध्ये शोककळा व्याप्त झाली आहे. महाराष्ट्र शासनाने त्यांच्यासाठी शोकसभा आयोजित करीत त्यांचा कार्य उजागर केला आहे. विरोधक आणि समर्थक दोघांनीही त्यांच्या जीवनाचा आदर व्यक्त करत पर्यावरण संवर्धनाचा आग्रह धरला आहे.
पुढे काय?
- पर्यावरण मंत्रालयाने गाडगीळ यांच्या नावाने विशेष अनुदान योजना सुरू करणार आहे.
- ह्या योजनेचा उद्देश जैवविविधता संरक्षणासाठी शिकणाऱ्या विद्यार्थ्यांना व संशोधकांना मदत करणे आहे.
- केरळ आणि महाराष्ट्रमधील घाटा व जंगलांचे प्रभावी संरक्षण योजना पुढील काळात लागू केली जाणार आहेत.
अरेय इकोसिस्टम वाचणं आणि व्याणाडला हळकुळती चेतावणी
अरेय जंगलाच्या संवर्धनासाठी गाडगीळ यांच्या प्रयत्नांमुळे त्याला संरक्षण मिळाले. केरळच्या व्याणाड परिसराला त्यांनी पर्यावरणीय जोखमींबाबत सतर्क केले होते. त्यांच्या निधनानंतर या प्रदेशांमध्ये पर्यावरणीय उपाययोजनांवर अधिक लक्ष दिले जाणार आहे.