पुणे बातम्या: घरगुती एलपीजीसाठी स्वदेशी डीएमई गॅस; एनसीएल शास्त्रज्ञांचा महत्त्वाचा फायदा
राष्ट्रीय रासायनिक प्रयोगशाळा (CSIR-NCL), पुणे येथील शास्त्रज्ञांनी घरगुती स्वयंपाकासाठी वापरल्या जाणाऱ्या एलपीजीचा पर्याय म्हणून स्वदेशी आणि स्वच्छ गॅस ‘डीएमई’ (डायमेथाइल एथर) विकसित केला आहे. हा नवप्रवर्तन देशांत प्रथमच यशस्वी ठरल्याचा मानला जात आहे, ज्यामुळे घरगुती ऊर्जा क्षेत्रात स्वावलंबन वाढण्याची शक्यता आहे.
घटना काय?
एनसीएलच्या संशोधनानुसार, डीएमई ही गॅस स्वच्छ, कमी प्रदूषण करणारी आणि वापरायला सुरक्षित आहे. याचा उपयोग घरगुती स्वयंपाकासाठी होऊ शकतो. पारंपरिक एलपीजीच्या तुलनेत डीएमई कमी उत्पादन खर्चात तयार होतो व देशांतर्गत उपलब्ध संसाधनांतून उत्पादन शक्य आहे. भारतात एलपीजीवर मोठ्या प्रमाणात आयातीवर अवलंबून असल्या कारणाने, ही नवकल्पना महत्त्वपूर्ण आहे.
कुणाचा सहभाग?
या प्रकल्पात CSIR-NCL पुणे येथील तज्ञांनी काम केले असून, केंद्रीय रसायन व ऊर्जा मंत्रालय यांचेही समर्थन मिळाले आहे. उद्योग क्षेत्रातील काही कंपन्यांनी डीएमईच्या उत्पादन व विपणनासाठी तयारी दाखवली आहे.
अधिकृत निवेदन
CSIR-NCLच्या प्रमुख वैज्ञानिकांनी सांगितले की,
“डीएमईचा वायवीय फायदा एलपीजीच्या तुलनेत अधिक आहे. स्वच्छतेच्या दृष्टीने याला प्राधान्य दिले जाईल. आम्ही सरकारच्या सहकार्याने प्रत्येक घरात हा पर्याय पोहोचवण्याचा प्रयत्न करत आहोत.”
तात्काळ परिणाम व प्रतिक्रिया
- सरकार या यशाबद्दल अभिमान व्यक्त करत स्वदेशी ऊर्जा स्रोतांच्या विकासाला चालना देणार आहे.
- विरोधक यांनी नवकल्पनेचे स्वागत केले आणि स्वदेशी उत्पादनाला महत्त्व दिले आहे.
- पर्यावरण तज्ज्ञ डीएमईला प्रदूषण कमी करणारा पर्याय मानले आहे.
पुढे काय?
- सरकार आगामी सहा महिन्यांत डीएमईच्या उत्पादनास प्रोत्साहन देण्यासाठी योजना तयार करणार आहे.
- डीएमईच्या तांत्रिक वापर आणि सुरक्षा मानके तयार करण्यासाठी विशेषज्ञ मंडळ स्थापन केले जाईल.
सरकारच्या या घडामोडीमुळे देशातील घरगुती ऊर्जा व्यवस्थापनात मोठी क्रांती होण्याची शक्यता आहे.
About The Author
