पुणेतील शास्त्रज्ञांनी घडवला घरगुती गॅससाठी स्वदेशी डीएमई पर्याय
पुण्यातील राष्ट्रीय रासायनिक प्रयोगशाळेतील (CSIR-NCL) शास्त्रज्ञांनी घरगुती स्वयंपाकासाठी एलपीजीचा स्वदेशी पर्याय म्हणून डीएमई (Dimethyl Ether) गॅस विकसित केला आहे. हा डीएमई गॅस स्वच्छ, पर्यावरणपूरक आणि किफायतशीर पर्याय मानला जात असून, हा भारतासाठी ऊर्जा सुरक्षेचा दृष्टीने मोठा यश आहे.
घटना काय?
CSIR-NCLच्या संशोधनातून तयार झालेला डीएमई हा घरगुती एलपीजीसारखा गॅस आहे, जो स्वयंपाकासाठी आणि घरगुती उपकरणांमध्ये वापरला जाऊ शकतो. पारंपारिक एलपीजीपेक्षा हे गॅस अधिक स्वच्छ आणि कमी प्रदूषण करणारे आहे. यामुळे भारताचा एलपीजीवरचा अवलंबिता कमी होण्याची शक्यता आहे.
कुणाचा सहभाग?
- राष्ट्रीय रासायनिक प्रयोगशाळेतील प्रमुख शास्त्रज्ञांनी दीर्घकालीन संशोधनानंतर डीएमई तयार केला.
- ऊर्जा मंत्रालय, रसायन विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालय तसेच संबंधित सरकारी संस्था यांनी मार्गदर्शन व आर्थिक मदत केली.
- डीएमईचे तंत्रज्ञान पूर्णपणे स्वदेशी असून, मालकी हक्क राष्ट्रीय मर्यादेत राहणार आहेत.
प्रतिक्रियांचा सूर
ऊर्जा मंत्रालयाने या यशाचे कौतुक केले असून डीएमईमुळे स्वच्छ ऊर्जा वापराला चालना मिळेल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली आहे. विरोधकांनीही त्याचा महत्त्व मान्य केला आहे. पर्यावरण तज्ञांनी डीएमईच्या स्वच्छ वापरामुळे घरगुती प्रदूषणात मोठी घट होईल, असे म्हटले आहे.
पुष्टी-शुद्ध आकडे
- डीएमई तयार करण्याची प्रक्रिया पारंपारिक एलपीजीच्या तुलनेत २०% कमी खर्चिक आहे.
- पर्यावरणीय प्रदूषण ६०% पर्यंत कमी होते.
- ही कारणेही दीर्घकालीन आरोग्य सुधारणा आणि हवामान बदलावर सकारात्मक प्रभाव टाकतील.
तात्काळ परिणाम
डीएमई बाजारात येताच एलपीजीची मागणी कमी होण्याची शक्यता आहे, ज्यामुळे भारताची घरगुती गॅसवरची परकीय अवलंबित्व कमी होईल. प्रदूषणमुक्त गुणधर्मांमुळे ग्राहकांचे आकर्षण वाढेल.
पुढे काय?
- सरकार लवकरच डीएमईच्या प्रमाणित वापरासाठी अधिकृत मान्यता जारी करणार आहे.
- देशभर डीएमई उत्पादन आणि साठवणीसाठी इन्फ्रास्ट्रक्चर तयार करण्यावर काम सुरु आहे.
- दोन वर्षांत डीएमई घरगुती स्वयंपाकासाठी मोठ्या प्रमाणावर उपलब्ध होईल, अशी अपेक्षा आहे.
About The Author
