पशान तलाव: पुण्याच्या ब्रिटिश काळातील जलपुरवठ्याचा अनामकथा
पुण्यातील पशान तलाव हा केवळ एक तलाव नसून तो ब्रिटिश काळात बनवलेले जलसंपत्ती व्यवस्थेचा भाग होता. पुणे महापालिका (PMC) ने स्वातंत्र्यानंतरही पाच दशकांहून अधिक काळ घरगुती वापर आणि शेतीसाठी या तलावावर अवलंबून राहिले.
घटना काय?
ब्रिटिश काळात जलपुरवठा आणि सिंचनासाठी बनवलेल्या पशान तलावाचा वापर पुणे शहरातील काही मुख्य आणि प्रतिष्ठित भागांमध्ये पाणी पोहोचवण्यासाठी केला जात होता. हा तलाव मुख्यतः सह्याद्री पर्वतरांगेच्या पादभागाशी वसलेला असून, त्यातून पाणी पुण्यातल्या विविध भागांपर्यंत वाहण्यासाठी योजना आखण्यात आली होती.
कुणाचा सहभाग?
पुणे महापालिका, जलसंधारण विभाग, आणि ब्रिटिश यांनी संयुक्तपणे पशान तलावाच्या व्यवस्थापनासाठी काम केले. अजूनही पुणे महापालिका जलपुरवठा आणि सिंचन कार्यासाठी या तलावाचा वापर करत आहे.
प्रतिक्रियांचा सूर
पर्यावरण व जलसंधारण तज्ज्ञांनी पशान तलावाच्या महत्त्वावर भर देत, त्याचे संवर्धन आणि आधुनिक जल व्यवस्थापनाच्या तंत्रांची अंमलबजावणी गरजेची असल्याचे नमूद केले आहे. स्थानिक नागरिकही या तलावाच्या स्वच्छता आणि जतनासाठी सतत प्रयत्न करत आहेत.
पुढे काय?
पुणे महापालिकेने पशान तलावाच्या परीसराला मंजूर विकास योजनांनुसार सुधारणा व संवर्धन कामे करण्याचा आराखडा तयार केला आहे. आगामी काळात जलसंधारणासाठी आधुनिक तंत्रज्ञानाची वापर करून तलावाच्या जलस्तर आणि गुणवत्तेचे संरक्षण करण्याचा मानस आहे.
About The Author
