
टायगर आंदोलनेसाठी AI तंत्रज्ञानाचा वापर; महाराष्ट्रात ताडोबा-अंधारी अभयारण्यात नवी तंत्रज्ञाने जीवन वाचवण्याचा प्रयत्न
महाराष्ट्रातील ताडोबा-अंधारी टायगर अभयारण्यात कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) तंत्रज्ञानावर आधारित एक आवाजातून सतर्क करणारी प्रणाली सुरू करण्यात आली आहे. ही प्रणाली टायगरच्या हालचालींवर लक्ष ठेवून स्थानिक गावांमध्ये त्वरित माहिती पोहचवते, ज्यामुळे मानव-प्राणी संघर्ष कमी होण्यास मदत होते.
घटना काय?
या AI प्रणालीद्वारे अभयारण्यात असलेल्या 20 गावांमध्ये टायगरची हालचाल ओळखली जाते आणि मोठ्या आवाजात ग्रामस्थांना सूचित केले जाते. त्यामुळे टायगरचा धोका कमी होण्यास मदत होते आणि तिथल्या लोकांची सुरक्षितता सुनिश्चित होते.
कुणाचा सहभाग?
या प्रकल्पात खालील घटकांचा सहभाग आहे:
- महाराष्ट्र वनविभाग
- AI तंत्रज्ञानावर काम करणारे तंत्रज्ञ
- स्थानिक प्रशासन
वनमंत्री गणेश नायक यांनी या यंत्रणेची महत्त्वपूर्ण उपयुक्तता अधोरेखित केली आहे.
प्रतिक्रियांचा सूर
सरकारने मानव-वन्यजीव संघर्ष कमी करण्यासाठी तंत्रज्ञानाचा वापर केल्याचे एकंदरीत कौतुक झाले आहे. मात्र, काही पर्यावरणतज्ञांनी या यंत्रणेची कारगरता आणि त्याचा टायगरांच्या संख्येवर होणाऱ्या परिणामांचा अभ्यास पुढील काळात करणे आवश्यक असल्याचे मत व्यक्त केले आहे.
पुढे काय?
वनमंत्री गणेश नायक यांचे म्हणणे आहे की, या यशस्वी तंत्रज्ञानाचा वापर इतर संरक्षित प्रदेशांमध्येही वाढवण्याचा विचार सुरू आहे. पुढील आठवड्यांमध्ये यंत्रणेची अधिक चाचणी आणि आवश्यक तांत्रिक सुधारणा करण्याचे काम होईल.
मुख्य फायदे:
- मानव-प्राणी संघर्ष कमी होणे
- स्थानिक लोकांच्या सुरक्षिततेत वाढ
- टायगर संरक्षणात नवीन तंत्रज्ञानाचा वापर